De huismus.Een …

De huismus.

Een gewoon vogeltje. De huismus. Geen gekke pluimen of felle kleuren.  Ernstige vogel, de passer domesticus. Streng. In jaarlijks vernieuwd vederpak een uiterlijk van voornaamheid. Een vogel waartegenover je u beleefd behoort te gedragen.
Het gebeurde in Gent. Op een nacht, enkele weken na de Gentse Feesten.
Uitgenodigd op een afscheidsparty voor medewerkers aan de verleden festiviteiten zaten we, Patricia en ikzelf, met een glaasje cava in het maanlicht tussen artistiek gezelschap op stoelen in de ronde, toen plots van onder de dakrand, met een plof, iets naast ons tussen het struikgewas viel. Het was een pasgeboren vogeltje, zo uit het ei over de rand van het nest naar buiten gekieperd.
De Gentse feesten gebeuren niet in de lente. Dus dit ei was als laatkomer gelegd en waarschijnlijk door oudere broers of zussen het nest uitgestoten.
In een kartonnen doosje met wat wc-papier werd de vondeling naar Antwerpen overgebracht en kreeg tijdens de rit van Patricia nat brood als eerste voeding. Met succes blijkbaar want het diertje overleefde de catastrofe.
Patricia is Nederlandse en noemde hem Piepje. Die naam is in Antwerps dialect moeilijk uit te spreken en werd door mij tot Pièpo verbasterd.
De eerste dagen bleven de ogen, evenmin als de rest van het gedrochtje, niet operationeel. Doffe bollen met een open bek ertussen van waaruit af en toe een kreet weerklonk. Hier en daar wat dons.
De eerste blik die hij in de wereld wierp was niet gericht op mamamus of andere bewoners van het nest. Die eerste blik zag stoelen en deuren. Grote wezens bewogen. De zwevende handen van Patricia die soms in het gezichtsveld verschenen en eetbaarheden in de bek duwden. Geen getjilp van buurtbewoners of familieleden.
In zijn evolutie naar functionele mus is er uiteindelijk weinig verkeerd gegaan. Pièpo ontwikkelde zich zoals ge dat van een mus kunt verwachten. Er was een kinderlijke vrolijkheid bij de eerste experimentele vluchten die met veel animatie van de ene stoel naar de andere in de huiskamer werden ondernomen. Het leven was een avontuur en de rondzwevende mensenlichamen zorgden voor allerlei lekkers. Zoals meelwormen en gemalen insecten. Nat brood. Hij kreeg pluimen. Sterke poten. De kleur van zijn bek kreeg donkere glans. De ogen kregen uitdrukking. Een goudkleurige pupil kon met aandacht staren.
Bij de mus staan de ogen op een verhoogje dat beweegbaar is. Het kan zowat in ’t rond draaien, wat maakt dat de plaats van het oog in het aangezicht niet vast staat. Daarbij heeft de mus, zoals de meeste vogels trouwens, twee aangezichten. Bij een ervan staat de bek aan de linkerkant, bij de andere staat die langs rechts. In het midden van ieder aangezicht staat één oog. De pluimen boven op het hoofd kunnen opgericht worden waardoor het silhouet vervormd. Pluimpjes rond het oog veranderen van kleur door diverse lichtinval. Mogelijkheid tot expressie is groot.
Natuurlijk was mijn aandacht voor het evenement aanzienlijk. De meeste tijd die ik doorbracht zonder saxofoon te spelen werd doorgaans met de blik op Pièpo doorgebracht. Het oor gespitst op zijn geluid. Tijdens het ontbijt was hij druk aanwezig. Op de uitgestrekte hand gezeten pikte hij ons het voedsel uit de mond dat we hem voorgekauwd aanboden. Brood met kalfsworst door mij, met gerookte zalm door Patricia.

Er was geen reserve voor manuele manipulatie. Je kon hem in de hand nemen, omdraaien en op zijn buikje kriebelen. Dat hij dat onaanvaardbaar vond leerde ik later. Je kon hem over zijn bolletje aaien en later leerde ik dat, alhoewel hij het aangenaam vond, er fundamenteel bezwaar tegen had. De eerbaarheid werd geschonden.
Na enkele jaren kon ik reeds aan de ontbijttafel vaststellen welk humeur die dag het sociaal klimaat zou bepalen. Hij kon soms irritant de aandacht vragen waarbij de lach niet geduld werd. De rechten van de mus mochten niet in het gedrang komen. Het statuut zou gerespecteerd worden.
Later in volwassenheid ontstond er een relatie die nog groter eisen stelde. Patricia was verdwenen. Die kwam hem soms met wat lekkers opzoeken maar verdween dan weer voor onbepaalde tijd. De samenleving was nu onder ons te beheren en daar golden regels en afspraken, door beide partijen geacht gewetensvol na te leven.
Pièpo woog 30 gram. Om evenwicht in onze gezamenlijke lichaamsmassa te waarborgen waren er 2500 mussen nodig. Dat was een meerderheid dat spiritueel, emotioneel, druk uitoefende op mijn beleid. Een discrepantie in onze verhouding die hem recht van spreken gaf.
Ook het getjilp kreeg groter betekenis. Hij syncopeerde dagelijks een vrij langdurig verhaal, een musiaans gedicht, dat hij me aanhoudend vertelde. Iedere dag een ander. Werd hij daarbij door mij of door een voorbijrijdende bromfiets onderbroken dan begon hij van vooraf aan.
Bij de oefeningen op saxofoon die ik meestal in de namiddag ondernam zette hij zich op de nek van het instrument en sliep daar terwijl ik mijn lange noten blies. Bij staccato schetterde hij mee van op de stoelleuning. Om ter hardst.

Hij wond zich vreselijk op als ik met hem in akoestisch debat ging. Hij vond mijn saxofoon daarbij een spijtige aanwezigheid, me verwijtend daarvan gebruik te maken in de discussie. Als hij je aankeek met dat ene oog kon je nog zonder het getjilp reeds het humeur aanvoelen. Keek hij boos dan was dat meestal mijn schuld. Uit zichzelf was hij niet dikwijls boos. Wel verontwaardigd. Verontwaardigd omdat hij, bij voorbeeld, verweten werd zich ongecontroleerd te ontlasten.
Gedurende de eerste drie jaren van zijn leven bleef hij het speelse musje, fladderde de ganse dag trap op en af, kamer in kamer uit. Soms klonk het alsof het huis vol mussen zat. Hij floot zijn geluid met zulk een precisie dat het vanuit de hoek van de kamer klonk terwijl hij in volle zicht op de deurklink zat. Hij koos zijn slaapplaats ergens in het huis, meestal in het trappenhuis. Ieder jaar koos hij er een andere,
Problemen over privacy werden onderwerp van gesprek. Zo was er vanuit het genetisch pakket van vaardigheden een eigenschap bewaard gebleven die die privacy in het gedrang bracht. Het bouwen van een nest. Hoe doe je dat in een kosmos zonder struikgewas? Laat staan zonder ooit een nest gezien te hebben?
Als kind had hij zich daarover nooit bekommerd. Maar als volwassen mus werd hij in de lente emotioneel opgewonden als ik de schaar ter hand nam en een sliertje papier van een tijdschrift sneed. De tijd die ik daarvoor nam duurde altijd te lang en met veel lawaai, dansend om me heen, werd ik aangevuurd sneller te werken. Het resultaat uiteindelijk in de bek zette hij zich op de rand van de tafel en manipuleerde daar die strip tot een verhouding tussen beide uiteinden. Een kant kort, andere kant lang. Dan werd het langste eind zo opgepikt dat er zich een lus vormde, het andere eind werd eveneens opgepikt en daar vloog Piépo met die constructie de kamer uit en zette zich met de strik in de bek op de rand van de kast in de aanpalende kamer. Van over de overloop zag ik hem duidelijk zitten. Ook hij hield me in zijn blik gevangen en roerloos stonden we elkaar aan te kijken. Dit was het cruciale punt. Ik mocht niet weten waar hij dat nest aan ’t bouwen was. Zolang ik daar stond bleef hij bewegingloos zitten. Even keer ik het hoofd, de blik afgewend  en hij was verdwenen. Tussen de videocassettes. Want daar ontdekte ik later een hele boel draadjes en papiersnippers die chaotisch in een hoek bij elkaar geduwd lagen.
In zijn jeugd dacht ik te verstaan dat hij zich afvroeg hoe lang het nog duren zou voor hij ook tot mens gegroeid zou zijn. Hij begreep niet waarom hij zo klein bleef. Uitgenomen zijn spiegelbeeld had hij nooit een andere mus gezien. Hij veronderstelde dat die vleugels later armen zouden worden met van die handen eraan. Hij keek me daarbij soms verongelijkt aan. Meestal lachte ik dat weg. Vertelde hem dat ik fier was op zijn pluimage. Hem een mooie vogel vond.
Ieder jaar wisselde hij van kostuum. Oude pluimen werden in de lente afgeworpen, 38 telde ik er ieder jaar en de nieuwe groeiden er in recordtempo weer aan. De nieuwe staart duurde twee dagen. Ge zag hem groeien.
Hoe ouder hij werd hoe ernstiger, jaar na jaar. Het zwanzerig gedartel uit de jeugdjaren werd meer fatsoenlijk, deftig, welgemanierd. Hij kreeg zelfs een wat stugge personaliteit. Onderwierp zich met geheven snavel aan de wetgeving van de gesloten deur terwijl ik sliep maar jubelde nog steeds als ze ’s middags open ging. De dagelijkse begroeting is gedurende de twaalf jaar dat we elkaar geduld hebben altijd dezelfde gebleven. Een intens gemotiveerde duik in mijn haardos waar minuten lang met krassende klauwtjes op mijn hoofdhuid geschud en gefladderd werd. Onophoudend draaien en keren  Een niet te missen ochtendmassage gedurende die twaalf jaar elke middag in bed door mezelf intens genoten.
De ruzies kwamen later. Als ik op mijn knieën de kakjes van onder de deurklink veegde werd ik daarbij steeds verwijtend toegeroepen dat zulke handelswijze in strijd was met zijn opvattingen over de ruimtelijke ordening. Wat hij deponeerde zou blijven liggen waar het lag. Mijn kritiek daarop werd steeds met zulk overtuigend kabaal afgewezen dat er me niets restte dan in ruzie hem het woord te laten.
Later aan tafel op mijn knie gezeten werd alles bijgelegd. Hij was niet onverbiddelijk. Dispuut werd vergeven. Het oog keek omhoog en begrip voor elkaars positie in de wereld werd uitgedrukt met warm buikje op mijn knie en een glimlach op mijn mensengezicht.  Zoals vrienden betaamt.
Twaalf jaar na zijn geboorte is hij in mijn hand gestorven. Hij heeft daarbij een verdriet veroorzaakt waarvan ik de ernst tijdens zijn leven niet begrepen had.

(Mike Zinzen – Antwerpen 2012)
Advertenties
Aside | Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

15 reacties op De huismus.Een …

  1. Mirjam Blitz zegt:

    Genoten van uw verhaal! Bedankt. 🙂

  2. Tineke zegt:

    heel mooi verhaal en het musje heeft een lang leven gegeven maar waarom niet vrijgelaten nadat hij volgroeid was ???

    • mikezinzen zegt:

      hij wou niet. Als er een raam open stond verstopte hij zich ergens in huis. Hij had schrik van open ramen.

      • Eric zegt:

        Deze mus was al verstoten uit het nest, en mussen leven in kolonies al zou je dat niet zeggen zoals ik ze ook vaak in mijn tuin zie knokken om het eten wat ik ze aanbied. Waarschijnlijk zou deze mus nooit geacepteerd worden in een kolonie. Maar deze vogel heeft het zo goed gehad dat menig mus dat zou willen wensen. Want gemiddeld worden musjes zo jaar of 7 a 8.

  3. Eric zegt:

    Geweldig verhaal ben er stil van zo mooi…

  4. ysabje zegt:

    ontroerend schoon, papa. Ik ben blij dat ik uw vriend ook even gekend heb. Ik had het genoegen hem een paar keer te ontmoeten.
    Dank u wel voor het verhaal.

  5. Tantehilde zegt:

    Dat is zo een ontroerend verhaal! Zo mooi dat ik het bijna niet geloof, bijna…

  6. Pingback: Plim plam « Ysabje's Blog

  7. bentenge zegt:

    Hehe. Mooi zeg. Ooo, Merlijn een grote vogel wil ik zijn is hier blijkbar niet van toepassing.

  8. Antero Helasvuo zegt:

    Heb hem ontmoet, anekdoten gehoord, maar hier een gave biografie van een unieke vriend.

  9. paul ilegems zegt:

    Schoon gazet. Ik zie dat ge weer goed vertrokken zijt. Heb ze direct op FeesBoek gezet.

  10. Dick zegt:

    Mooi verslag van een niet alledaagse vriendschap!

  11. yanssensyan zegt:

    De Pièpo was ne grave vogel dat kan ik beamen.

  12. Els Van der Sypt zegt:

    Dag Mike, dit is één van mijn lievelingsverhalen uit je boekje. Verder alles goed? Groetjes, Els

  13. Jan Kühne zegt:

    Prachtig verhaal Mike. Ik had de foto wel eens gezien waar Pièpo op de saxofoon zat. Die kregen we eens van Peter Guidi door gemaild. Ik wist echter niet dat er zo’n teder verhaal achter schuil ging. We hebben een vergelijkbaar verdriet gehad toen deze zomer onze parkiet overleed.
    Hartelijke groeten van Jan Kühne

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s